II K 875/24 - wyrok Sąd Rejonowy w Nowym Sączu z 2025-01-16

Sygn. akt II K 875/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 stycznia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Wojciech Langer

Protokolant: Katarzyna Szczygieł

po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 roku

sprawy D. B.

córki B. i J. z domu G.

urodzonej (...) w L.

oskarżonej o to, że:

w dniu 28 sierpnia 2023 roku w N. działając w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej zawarła umowę pożyczki pieniężnej o numerze (...) wprowadzając w błąd pokrzywdzonego co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania, czym doprowadziła (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 11.750 zł,

tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk

uniewinnia oskarżoną D. B. od zarzuconego jej aktem oskarżenia czynu, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 875/24

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

D. B.

W dniu 28 sierpnia 2023 roku w N. działając w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej zawarła umowę pożyczki pieniężnej o numerze (...) wprowadzając w błąd pokrzywdzonego co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania, czym doprowadziła (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 11.750 zł tj. czyn z art. 286 § 1 kk.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Oskarżona D. B. w dniu 29 sierpnia 2023 roku w N. w placówce ul. (...) zawarła umowę pożyczki z (...) o numerze (...) na kwotę 11.750 zł łącznie. Pożyczka miała być spłacona w 36 miesięcznych ratach po 617 zł każda.

Doradca (...) obecna przy podpisywaniu umowy nie pytała oskarżonej o zobowiązania kredytowe wobec innych banków. Oskarżona nie poinformowała B. A. (1), że takie zobowiązania posiada. Warunkiem udzielenia pożyczki było uregulowanie pierwszych sześciu rat pożyczki wcześniej zaciągniętej przez oskarżoną w (...) B. A. (1) przedstawiła oskarżonej do podpisu między innymi dokument pt. Oświadczenie pożyczkobiorcy o dochodach i stałych wydatkach gospodarstwa domowego, w którym w jednej z rubryk, jako raty pożyczek/kredytów/inne widniało 0,00 zł oraz dokument pt. Zdolność płatnicza posiadający taką samą rubrykę jak poprzedni dokument. D. B. podpisała oba dokumenty. Dokumenty stanowiły załączniki do złożonego zdalnie wniosku o udzielenie pożyczki z 28 sierpnia 2023 roku. Z przedłożonych przez oskarżoną fotografii korespondencji z B. A. (1) wynika, że wniosek do systemu wprowadziła B. A. (1).

W ramach weryfikacji zdolności finansowej oskarżonej (...) po złożeniu wniosku dokonała sprawdzenia wymagalnych zobowiązań D. B. w bazie Biura (...). D. B. przeszła weryfikację pozytywnie. Otrzymała tzw. „opinię ryzyka” wskazującą, że jest klientem obciążonym ryzykiem niespłacenia pożyczki w terminie.

W dniu 7 października 2023 roku D. B. dokonała spłaty pierwszej raty w wysokości 603, 00 zł.

Kolejnych rat oskarżona nie zapłaciła. W dniu 4 grudnia 2023 roku w rozmowie z doradcą finansowym oświadczyła, że nie będzie spłacała pożyczki. W dniu 17 stycznia 2024 roku poinformowała pracownika (...), że zamierza wystąpić o upadłość konsumencką, co uczyniła w dniu 29 kwietnia 2024 roku.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla (...) w (...) z 13 maja 2024 roku ogłoszono upadłość D. B. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Oskarżona D. B. nie była wcześniej karana. Urodziła się w (...) roku. Z wykształcenia jest technikiem weterynarii. Pracuje jako ekspedientka w sklepie. Zarabia około 4 145 zł.

zawiadomienie

1 - 12

zeznania I. F.

16, 76

wyjaśnienia D. B.

47 - 48, 75

obwieszczenie

22

wniosek o udzielenie pożyczki i umowa pożyczki

24 - 36

pismo pracodawcy

38 - 39

(...)

41

informacja o stanie majątkowym

45

postanowienie SR dla (...) w (...) (...)

66 - 67

dane osobowe

54

fotografie

68

zeznania B. A. (1)

84

1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

W dniu 28 sierpnia 2023 roku w N. działając w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej zawarła umowę pożyczki pieniężnej o numerze (...) wprowadzając w błąd pokrzywdzonego co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania, czym doprowadziła (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 11.750 zł.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

W niniejszej sprawie nie wykazano, że D. B. zawierając w/w umowę pożyczki, wprowadziła w błąd pokrzywdzonego co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania.

brak wiarygodnych dowodów

OCena DOWOdów

1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

wyjaśnienia D. B.

W postępowaniu przygotowawczym oskarżona oświadczyła, że do popełnienia czynu przyznaje się częściowo. Z treści złożonych wyjaśnień wynikało jednak, że oskarżona kwestionuje swoje sprawstwo, opierając się na twierdzeniu, że nie wprowadziła pożyczkodawcy w błąd w celu wyłudzenia pożyczki. Przed Sądem oskarżona oświadczyła, że nie przyznaje się do popełnienia czynu.

Oskarżona oświadczyła, że biorąc kredyt nie miała zamiaru dokonania oszustwa, wyłudzenia pożyczki i nie spłacania rat. Dopiero w toku spłacania pożyczki okazało się, że nie ma możliwości jej spłacić. Oskarżona przyznała, że kredyt wzięła na spłatę zobowiązania zaciągniętego w innym banku oraz, że łudziła się zakładając, że uda jej się terminowo wywiązywać ze wszystkich zobowiązań. Zapewniła jednocześnie, że zaciągając pożyczkę była przekonana, że uda jej się ją spłacić. Oświadczyła, że przy zawieraniu pożyczki nie była pytana o zobowiązania wobec innych banków. Przyznała, że sama o nich również nie wspomniała.

Oskarżona przedłożyła fotografie korespondencji prowadzonej z B. A. (1), z której wynikało, że to B. A. (1) skontaktowała się z oskarżoną oferując jej zawarcie kolejnej pożyczki w (...) i to ona wprowadzała w imieniu oskarżonej do systemu wniosek o pożyczkę.

Wyjaśnienia oskarżonej w zakresie istotnym dla sprawy tj. w tym w jakim oskarżona zaprzeczyła, że wprowadziła w błąd pokrzywdzoną co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania nie zostały w ocenie Sądu skutecznie podważone ani zakwestionowane przez zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Wyjaśnieniom oskarżonej w tym zakresie nie przeczył żaden wiarygodny dowód.

Ponieważ oskarżona korzystała z domniemania niewinności (art. 5 § 1 kpk), wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na jej korzyść (art. 5 § 2 kpk).

W sytuacji, w której oskarżona zaprzeczyła, że popełniła zarzucony czyn, dla potwierdzenia zarzutu niezbędne było przeprowadzenie dowodu lub dowodów przeciwnych, którym można by przypisać walor dowodów niebudzących wątpliwości i wiarygodnych, w świetle których wersja podana przez oskarżoną nie mogła by się ostać lub stałaby się niewiarygodna. W niniejszej sprawie brak jest takich dowodów.

Fakt że oskarżona podpisała przy składaniu wniosku dwa dokumenty zawierające takie same rubryki, w których jako raty pożyczek/kredytów/inne wskazano 0,00 zł, nie świadczy w ocenie Sądu w stopniu wystarczającym, że D. B. wprowadziła pokrzywdzoną w błąd co do zamiaru i możliwości finansowych wywiązania się ze zobowiązania. Należało mieć tutaj na względzie całokształt ustalonych w sprawie okoliczności. Z okoliczności tych wynikało, że wniosek o udzielenie pożyczki wypełniała nie oskarżona lecz B. A. (1). W trakcie procedury zawierania pożyczki D. B. nie została zapytana czy posiada zobowiązania w innych bankach. Świadczą o tym zarówno przedłożone przez oskarżoną fotografie jak i nie budzące w tym zakresie żadnych wątpliwości zeznania B. A. (2), która wprost przyznała, że przy zawieraniu pożyczek klienci nie są wprost pytani o zobowiązania wobec innych wierzycieli. W związku z tym po pierwsze nie wiadomo, czy oskarżona miała świadomość, że dokumenty zawierają omawiane rubryki, po drugie w sprawie oskarżyciel nie wykazał czy i jakie stałe zobowiązania miesięczne obciążały w tamtym czasie oskarżoną. Wreszcie w sprawie ustalono, że udzielający pożyczki sprawdził status oskarżonej w rejestrze dłużników. Oskarżyciel nie przedłożył dokumentów na okoliczność jaki był wynik owego sprawdzenia oskarżonej, skoro jednak podmioty prowadzące bazy dłużników działają w celu wymiany pomiędzy instytucjami kredytowymi informacji o obciążających poszczególne osoby zobowiązaniach, uzasadnione jest przypuszczenie, że w wyniku owego sprawdzenia pokrzywdzona spółka miała wiedzę o aktualnym stanie zadłużenia oskarżonej już w czasie zawierania umowy i nie jest prawdą, że posiadła tę wiedzę dopiero w czasie dokonywania czynności windykacyjnych.

Powyższe okoliczności nakazują uznać, że brak jest przesłanek do uznania za nieprawdziwe twierdzenia oskarżonej, że nie wprowadziła pokrzywdzonej spółki w błąd co do zamiaru i możliwości finansowych spłaty zobowiązania.

zeznania I. F.

Sąd dał wiarę zeznaniom I. F. co do relacjonowanych faktów odnośnie okoliczności zawarcia umowy pożyczki, zakresu jej spłaty oraz zachowania oskarżonej po zaprzestaniu regulowania zobowiązania, w tym zakresie w jakim znajdowały potwierdzenie w materiale dowodowym i zostały potwierdzone przez oskarżoną oraz świadka B. A. (1).

W pozostałej części tj. co do oceny świadka zamiaru z jakim działa D. B. zawierając umowę pożyczki oraz w tym zakresie w jakim z zeznań wynikało, że oskarżona wprowadziła pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru i możliwości spłaty pożyczki, sąd nie uznał zeznań za wiarygodne. Ocena ta w ocenie Sądu była dowolna, subiektywna i bezpodstawna jako nie znajdująca potwierdzenia w ustalonych okolicznościach. Świadek w ocenie Sądu kierunkowała swoje wypowiedzi w tym zakresie na potwierdzenie stanowiska prezentowanego w postępowaniu przez pokrzywdzoną spółkę.

zeznania B. A. (1)

Świadek w ocenie Sądu szczerze przedstawiła co jest jej w sprawie wiadome. Z wypowiedzi B. A. (1) wynikało, że zawierając umowę pożyczki z oskarżoną, nie zadała jej wprost pytania o zobowiązania wobec innych podmiotów. B. A. (1) powiedziała: „my o to nie pytamy”. Z zeznań świadka wynikało również, że przed podpisaniem umowy oskarżona pozytywnie przeszła procedurę weryfikacji w jednej z baz danych zawierających informacje dotyczące zobowiązań kredytowych obciążających poszczególne osoby i weryfikacja zakończyła się oceną pokrzywdzonej jako osoby stwarzającej ryzyko niespłacenia pożyczki w terminie. Z zeznań świadka wynikało, że jako doradca finansowy działający w punkcie obsługi klienta B. A. (1) nie miała dostępu do szczegółów dotyczących tej analizy, w związku z czym świadek nie była w stanie ich przedstawić. Prawdziwość zeznań świadka w zakresie istotnym dla sprawy nie budziła wątpliwości Sądu.

w/w dokumenty

Z zastrzeżeniem tego co wyżej stwierdzono w kwestii treści podpisanych przez oskarżoną przy składania wniosku dokumentów, autentyczność i treść przeprowadzonych w sprawie dowodów nie budziła wątpliwości, dokumenty nie były kwestionowane przez strony.

Okoliczność, że oskarżona podpisała zakwestionowane dokumenty, które jak wiele w niniejszej sprawie wskazuje mogły nie odzwierciadlać rzeczywistego stanu zobowiązań oskarżonej, z powodów które już wyżej wskazano, nie przesądza w ocenie Sądu, że D. B. popełniła przestępstwo.

1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wymaga, aby wina (w znaczeniu sprawstwa) została udowodniona. Udowodnienie to uzyskanie takiego stopnia pewności odnośnie zaistnienia określonych wydarzeń realizujących znamiona typu czynu zabronionego, że rozsądna ocena życiowa pozwala wykluczyć możliwość ich odmiennego przebiegu. „Oznacza taki stan, w którym fakt przeciwny dowodzonemu wydaje się realnie niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny. Dopóki przeciwieństwo tego faktu nie może być wykluczone, dopóty nie można przyjąć, że jest on udowodniony” (tak w: J. Tylman, T. Grzegorczyk, Polskie postępowanie karne, wyd. 8 z 2011 r. s. 465). Innymi słowy, udowodnienie oskarżonemu winy to wynikający z dostępnych dowodów stan pewności, że dopuścił się on zarzuconego przestępstwa w stopniu przesądzającym, iż przeciwna możliwość jest niemożliwa lub nieprawdopodobna, przy czym wydanie wyroku uniewinniającego jest powinnością sądu już w sytuacji, gdy zostanie tylko uprawdopodobnione, że przebieg wypadków mógł być inny, niż wyłaniający się z aktu oskarżenia (tak SN w wyroku z 18 grudnia 2008r. sygn. V KK 267/08 publ. Lex nr 485030).

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie dostarczyło wystarczających podstaw do stwierdzenia, że oskarżona D. B. popełniła zarzucone przestępstwo z art. 286 § 1 kk lub inne przestępstwo.

Prokurator z aktem oskarżenia nie przedstawił dowodów prowadzących do skutecznego przełamania chroniącego oskarżoną domniemania niewinności i uznania, że wina oskarżonej została udowodniona zgodnie ze standardem wynikającym z art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Dostępne dowody okazały się niewystarczające do zbudowania kompletnego, spójnego i logicznie poprawnego rozumowania, nie naruszającego reguł oceny dowodów wskazanych w art. 7 Kodeksu postępowania karnego, świadczącego o tym, że oskarżona wprowadziła pokrzywdzoną spółkę w błąd co do zamiaru i możliwości spłaty pożyczki.

Nie sposób wywieść pewnego, spełniającego przywołany wyżej standard udowodnienia wniosku, że oskarżona D. B. odpowiada za czyn opisany w akcie oskarżenia. Możliwość, że oskarżona przy zawarciu umowy co prawda nie ujawniła swoich zobowiązań, miała jednak zamiar spłacać pożyczkę i była przekonana, że wysokość jej wynagrodzenia pozwala na spłatę rat, a dopiero w toku spłacania pożyczki okazało się, że jednak nie jest w stanie tego czynić, w świetle ustalonych w sprawie okoliczności nie jest niemożliwa lub nieprawdopodobna. Ponadto postępowanie dowodowe potwierdziło podniesioną przez oskarżoną okoliczność, że osoby decydujące o udzieleniu pożyczki, wbrew temu co pokrzywdzona spółka twierdzi, już w dacie zawierania umowy miały wiedzę o obciążających D. B. innych zobowiązaniach i oskarżona podpisując dokumenty załączone do wniosku o pożyczkę wcale nie wytworzyła w nich mylnego wyobrażenia na ten temat. Pokrzywdzona spółka po przeanalizowaniu wniosku oskarżonej, sama wystawiła jej opinię ryzyka, wskazującą, że ta konkretna osoba, jako klientka spółki, obciążona jest ryzykiem niespłacenia pożyczki w terminie. Dokonując rozporządzenia swym mieniem pokrzywdzona spółka miała więc wiedzę na temat ryzyka wynikającego z zawarcia umowy pożyczki z D. B.. Pokrzywdzona spółka nie działała więc pod wpływem błędu.

W tej sytuacji należało uznać, że oskarżyciel, którego obciążał taki obowiązek, nie dowiódł że pokrzywdzony podmiot został przez oskarżoną wprowadzony w błąd co do możliwości i zamiaru spłacenia pożyczki.

Skoro zgodnie z art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego osobę oskarżoną uważa się za niewinną, dopóki nie zostanie jej udowodniona wina (co jest obowiązkiem oskarżyciela, oskarżony nie musi wykazywać swojej niewinności – art. 74 § 1 Kodeksu postępowania karnego) - sąd uniewinnił oskarżoną D. B. od zarzuconego czynu.

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Oskarżona została uniewinniona, więc koszty procesu, zgodnie z art. 632 pkt 2 kpk, ponosi Skarb Państwa.

Podpis

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Iwona Wójcik
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Nowym Sączu
Osoba, która wytworzyła informację:  Sędzia Wojciech Langer
Data wytworzenia informacji: